In heel Europa staan woningen en gebouwen leeg of worden ze maar gedeeltelijk gebruikt, terwijl de vraag naar betaalbare woningen blijft groeien. Ook in Mechelen is er heel wat ruimte die vandaag niet wordt benut: leegstaande slaapkamers, ongebruikte verdiepingen of woningen die groter zijn dan hun bewoners nodig hebben.

Met LIFE RE-HOME onderzoeken vier Europese pilootsteden hoe die bestaande ruimte beter kan worden benut, zonder telkens nieuwe ruimte aan te snijden.

Van ongebruikte ruimte naar nieuwe woonmogelijkheden
Mechelen is een van de vier Europese pilootsteden. Samen met Samenhuizen vzw en Labland onderzoekt de stad hoe leegstaande en onderbenutte woningen opnieuw geactiveerd kunnen worden en ruimte kunnen bieden aan nieuwe woonvormen.

Denk bijvoorbeeld aan het delen van een woning met meerdere huishoudens, het opsplitsen van een grote woning of het aanpassen van bestaande gebouwen om er bijkomende woonruimte te creëren.

Dat kan verschillende voordelen opleveren:
Voor eigenaars: lagere woonkosten, mogelijke extra inkomsten en een woning die beter aansluit bij hun behoeften.
Voor bewoners: meer betaalbare woonmogelijkheden en kansen op sociaal contact, verbondenheid en wederzijdse ondersteuning.
Voor de samenleving: efficiënter ruimtegebruik, minder bijkomend ruimtebeslag en minder behoefte aan nieuwe bouwmaterialen.

Van onderzoek naar concrete oplossingen
In Mechelen brengen de projectpartners leegstaande en onderbenutte woningen in kaart. Ze onderzoeken welke juridische, financiële, sociale en praktische drempels een beter gebruik ervan in de weg staan.

Eigenaars die dat wensen, krijgen ondersteuning om de mogelijkheden voor hun woning te verkennen. Wat is technisch haalbaar? Welke regelgeving speelt een rol? Welke woonvorm past bij de woning en haar bewoners?

Het project blijft niet bij onderzoek alleen. De partners willen de opgedane kennis ook toepassen in een concreet pilootproject.

Drie partners, elk met hun expertise

Stad Mechelen brengt leegstand en onderbenutting in kaart, betrekt eigenaars en bewoners en onderzoekt hoe succesvolle oplossingen kunnen worden opgenomen in het stedelijk woonbeleid.

Samenhuizen vzw focust op woningdelen en gemeenschappelijk wonen. Samenhuizen ondersteunt eigenaars en bewoners bij juridische, sociale en praktische vragen en vertaalt ervaringen uit de praktijk naar beleidsaanbevelingen.

Labland onderzoekt hoe bestaande woningen technisch en ruimtelijk kunnen worden aangepast. Daarbij staan circulair en flexibel bouwen, hergebruik van materialen en een minimaal bijkomend ruimtebeslag centraal.

Een aanpak die ook elders bruikbaar is
RE-HOME wil niet alleen oplossingen ontwikkelen voor enkele woningen in Mechelen. Het project wil ook methodes en instrumenten uitwerken die andere steden en gemeenten kunnen gebruiken om hun bestaande woningvoorraad beter te benutten.

Zo wil RE-HOME bijdragen aan meer betaalbare en inclusieve woonmogelijkheden, een efficiënter gebruik van bestaande gebouwen en een kleinere ecologische voetafdruk.

Over het project
LIFE RE-HOME staat voor Reuse and Enable Housing Opportunities through Municipal Experimentation.

Het Europese project loopt van 1 september 2026 tot 28 februari 2029, wordt gecoördineerd door Energy Cities en wordt gefinancierd door de Europese Unie via het LIFE-programma.